W 2024 roku wykonałam płaskorzeźby do srebrnej monety upamiętniającej „160. rocznicę śmierci Romualda Traugutta”, które przygotowałam na podstawie projektu opracowanego w poprzednim roku. Romuald Traugutt został przywódcą powstania styczniowego 17 października 1863 roku, funkcję ostatniego dyktatora zrywu narodowo-wyzwoleńczego pełnił do momentu jego aresztowania przez carską policję w kwietniu 1864 roku. Jego śmierć 5 sierpnia 1864 roku zamyka najważniejszy etap powstania – po straceniu Traugutta oraz jego współtowarzyszy nastąpił koniec konspiracyjnego Rządu Narodowego oraz załamanie ruchu powstańczego. (…)


160. rocznica śmierci Romualda Traugutta

Rewers monety przedstawia portret Romualda Traugutta. Z prawej strony zostały zamieszczone słowa Traugutta, które wypowiedział w trakcie jednego z przesłuchań, prowadzonych po jego aresztowaniu w kwietniu w 1864 roku, jako przywódca powstania styczniowego. Traugutt został pojmany w swojej warszawskiej kwaterze w nocy z 10 na 11 kwietnia 1864 roku. W momencie wkroczenia carskiej policji nie stawiał oporu, wypowiedział jedynie słowa „To już”, które poświadczają jego pełne oddanie sprawie powstania, jak i gotowość przyjęcia konsekwencji wynikających z prowadzenia działań ruchu narodowowyzwoleńczego. W przeciwieństwie do Ludwika Mierosławskiego oraz Mariana Langiewicza – dwóch dyktatorów czasu pierwszych miesięcy wybuchu zrywu – Traugutt sprawował władzę przez dłuższy okres, kierując działaniami w konspiracji pod nazwiskiem Michał Czarnecki. Jego aresztowanie było wynikiem upadku ruchu konspiracyjnego oraz ujawnienia jego roli w powstaniu przez schwytane osoby ze środowiska powstańczego. Mimo świadomości zbliżającego się zagrożenia, nie zdecydował się ustąpić. (…)