Pod koniec 2018 roku przygotowałam na zlecenie tłumaczenie tekstu o XII-wiecznej antabie stanowiącej cenny zabytek sztuki romańskiej na terenie Polski. W 1939 roku w ramach zorganizowanej akcji grabieży dzieł sztuki z terenów okupowanych w czasie II wojny światowej, przymocowana do drzwi klasztoru w Czerwińsku antaba została oddzielona od drzwi i zawłaszczona.

W jej posiadanie wszedł austriacki historyk sztuki Dagobert Frey. Tekst jego autorstwa jest wiernym opisem oryginalnej antaby. (…)

Niemiecka sztuka średniowiecza na Mazowszu
Dagobert Frey

antabaZadaniem tego referatu nie jest przedłożenie zamkniętego obrazu oddziaływania sztuki niemieckiej na terenie północno-wschodniej Polski oraz podanie pochodzenia decydujących nurtów wpływu; takie podsumowujące przedstawienie zaplanowane jest w obszerniejszej formie. Powinny być przytoczone tylko niektóre, przemilczane w spisach pomników, dzieła rzeźbiarskie i malarskie, które już z tego powodu wymagają osobnego badania, i które poprzez wychodzenie poza lokalne zagadnienia mają znaczenie dla niemieckiej historii sztuki. Owo znaczenie tkwi jednakże nie tyle w samych obiektach ile w ich położeniu na mapie sztuki, ponieważ jawią się one jako najdalej na wschód wysunięci reprezentanci określonych tendencji.

Wśród podzielonych księstw, które powstały w wyniku stopniowego rozpadu Polski w dwunastym i początkach trzynastego wieku, Mazowsze jest tym najdalej wysuniętym na północny wschód. Obejmuje ono obszar nad środkową Wisłą z siedzibą książęcą w Warszawie oraz biskupią w Płocku. Na zachodzie graniczy z Łęczycą oraz Kujawami, na północy z Państwem Zakonu Krzyżackiego, zaś na południu z księstwem Sandomierza. Ogląd tego terenu pod kątem sztuki pokazuje nad wyraz rzadkie jej rozpowszechnienie w stosunku do Wielkopolski, obszaru od…

Wpis z dnia